De Houten Kop – de felbegeerde award die wordt uitgereikt tijdens de beurs Hout & Habitat  –  gaat in 2015 naar Systimber, een nieuw systeem van houtschakelbouw op basis van geperforeerde balken die verticaal worden geplaatst en met elkaar verbonden door middel van stalen bouten die dienen als afstandshouder en tegelijk het werken van elke afzonderlijke massieve balk opvangen. Zo blijven de muur-, wand- en vloerpanelen in hun geheel absoluut maatstabiel. Door de twee zelfklevende epdm-dichtingen in de massiefhouten balken is de constructie tevens volkomen water-, wind- en luchtdicht. De bouwtermijn voor een gemiddelde eengezinswoning bedraagt amper 1 week. Aangezien de balken al aan twee zijden gecoat zijn, kan de ruwbouw onmiddellijk worden bewoond.  

De traditionele houtmassiefbouw, ook houtstapelbouw genoemd, bouwt verder op het principe van blokhutten, waarbij rechthoekige balken horizontaal op elkaar worden gestapeld, net zoals bij metselwerk. Dit bouwsysteem is ecologischer dan traditioneel gebouwde woningen en sterker dan houtskeletbouw, maar het heeft een groot nadeel: door de wisselende vochtigheidsgraad gaan de balken krimpen en uitzetten, zeker de eerste jaren.  Dat is niet bevorderlijk voor de luchtdichtheid en de vormstabiliteit van de constructie. 

Dankzij de nieuwe houtschakelbouwmethode Systimber kunnen liefhebbers van massieve houtbouw nu op een eenvoudige en toch hoogkwalitatieve manier quasi alles (laten) realiseren: kleine en grote verbouwingen, residentiële en commerciële gebouwen, alleenstaande woningen en rijwoningen, aan-, op- en inbouw, gewelven en (tussen)vloeren, overspanningen en daken. Het nieuwe bouwsysteem is kleinschalig, flexibel en buitengewoon eenvoudig, en toch staat het garant voor comfort, duurzaamheid en weinig energieverbruik.   

Maatstabiel, water- en luchtdicht

De Systimber-methode bestaat uit balken in massief vurenhout die om de 150 mm voorzien zijn van gaten met een diameter van 22 mm. Het doorboren van de balken gebeurt in vzw Zonnehoeve Production, een beschutte werkplaats die is gespecialiseerd in houtverwerking. De balken zijn uit voorraad leverbaar en worden, samen met alle benodigdheden, geleverd in de vorm van een all-in-onepakket. Hiermee kunnen schrijnwerkers direct aan de slag om gelijk welk plan te realiseren.  

Op de werf worden de balken op de gewenste lengte gezaagd en verticaal aan elkaar gekoppeld door middel van 2 à 3 stalen bouten per balk. Op die manier kunnen zowel vloeren, wanden als daken worden samengesteld. De bouten doen dienst als afstandhouders en tegelijk vangen ze de zettingen van het hout op. Dankzij de bouten kan elke balk afzonderlijk krimpen en uitzetten, terwijl de totale afmeting van het dak-, vloer- en wandpaneel dezelfde blijft.

De twee flexibele epdm-dichtingsstrips die in elke balk zitten geïntegreerd, zorgen ervoor dat de constructie perfect water- en luchtdicht is en dat ook blijft. Volgens proeven van het TCHN (Technisch Centrum der Houtnijverheid) haalt de Systimber-houtschakelbouw op het vlak van water- en luchtdichtheid de beste klasse.

Voor elektrische leidingen bestaan er speciale balken met een geïntegreerd leidingenkanaal dat kan worden afgesloten met een verwijderbare deklat. In gesloten toestand heeft een ‘electrobalk’ hetzelfde uitzicht als de overige balken.

De bijgeleverde ankers houden de balken 15 mm boven de betonplaat. Aan de binnenzijde worden de voegen afgedicht met een zwelband, aan de buitenzijde met krimpvrije mortel. 

Snelle, meccanosimpele opbouw

De opbouw van een Systimber-gebouw is zo eenvoudig als een meccano en gaat bijgevolg bijzonder vlot. Alle nodige onderdelen en gereedschappen komen op de werf toe in de vorm van een bouwpakket: de houten balken, de bouten, de ankers voor de bevestiging van de balken aan de betonplaat, en een noppenliniaal die ervoor zorgt dat de zaagsnede altijd perfect in het midden van twee rasterboringen zit.

Twee schrijnwerkers, met standaard handgereedschap en een afkortzaag, kunnen per dag 100 vierkante meter zagen en monteren. Dat betekent dat ze in één week de muren, vloeren en daken van een middelgrote eengezinswoning kunnen monteren. Een kraan is overbodig. De lichtheid en goede hanteerbaarheid maken het systeem ook bij uitstek geschikt voor bestaande woningen en voor bouwplaatsen met weinig manoeuvreerruimte. 

Geen directe afwerking nodig

De vurenhouten balken zijn al aan twee zijden afgewerkt met een melkwitte lazuur. Na installatie van de nutsvoorzieningen kan de constructie dus direct worden bewoond. Een binnenafwerking met pleisterwerk of verf is niet nodig. Aan de buitenkant zijn alle soorten isolatie en gevelafwerking mogelijk, maar deze werken zijn niet onmiddellijk noodzakelijk en kunnen worden gespreid in functie van het budget.

Al een demopaviljoen in De Pinte

Met de Systimber-houtschakelbouwmethode werd al in de Pinte een demopaviljoen opgetrokken.  De montage daarvan is te zien op www.systimber.com.

De demowoning is een schoolvoorbeeld van minimalistische architectuur. Er zijn geen bijkomende draagbalken te zien, noch in de nok noch boven de vensteropeningen. Zowel de vloeren als de wanden en het dak zijn met de Systimber-methode gebouwd. In het Demopaviljoen is het aangenaam koel in de zomer en lekker warm in de winter, en toch is er geen bijkomende isolatie. Het comfortabele binnenklimaat is louter te danken aan de unieke eigenschappen van de houten Systimber-constructie.     

Geïnteresseerden die het Demopaviljoen willen bezoeken, kunnen een afspraak maken via onderstaand formulier.