In april 2019 werd een nieuwe wet goedgekeurd waarmee de federale overheid de rechtsbijstandsverzekering fiscaal aftrekbaar maakt. De wet treedt in werking vanaf 1 september 2019. Zo'n rechtsbijstandsverzekering komt tussen in de kosten die je hebt als je een geschil via gerechtelijke procedures beslecht. Het doel van de nieuwe wetgeving is er voor te zorgen dat meer particulieren toegang krijgen tot recht en justitie. Grondwettelijk gezien heeft iedereen die toegang maar aangezien rechtszaken voeren geld kost en een gespecialiseerde advocaat niet goedkoop is, zien veel mensen af van het voeren van rechtszaken. Simpel gesteld: wie meer gefortuneerd is, kan zijn rechten makkelijker laten gelden. Als je een verzekering afsluit die in die kosten tussenkomt, dan kan je als minder gefortuneerde particulier ook makkelijker een beroep doen op een advocaat.

Aftrekbaarheid enkel in geval van ruime dekking

Veel mensen denken al wel te beschikken over een rechtsbijstandsverzekering als onderdeel van bijvoorbeeld een autoverzekering en dat klopt ook wel maar die verzekering is dan meestal beperkt tot rechtsbijstand die met het autogebruik te maken heeft. De nieuwe wetgeving stipuleert dat rechtsbijstandsverzekeringen slechts aftrekbaar zijn als ze aan een aantal voorwaarden voldoen. Eén van die voorwaarden is dat ze bijvoorbeeld ook bouwgeschillen en echtscheidingen moeten dekken, twee domeinen die tot hiertoe meestal niet opgenomen werden in een rechtsbijstandsverzekering.

Naast de 2 voormelde domeinen moet de polis om aftrekbaar te zijn een breed aantal risico’s dekken: aansprakelijkheid, strafrecht, fiscaal recht, administratief recht, arbeidsrecht, contracten- en consumentenrecht (met inbegrip van bouwgeschillen), erfrecht-, schenkingen- en testamentenrecht, echtscheiding en familierecht. De aftrekbaarheid resulteert in een fiscaal voordeel van maximaal 124 EUR (40% van de premie fiscaal benutbaar/geplafonneerd op 310 EUR). Je moet natuurlijk wel beseffen dat de nieuwe rechtsbijstandsverzekeringen door de ruimere dekking duurder zullen uitvallen dan wat tot hiertoe op de markt werd aangeboden.

Dekt zo'n verzekering alle kosten?

Zeker niet! In de bijlagen van het bijhorende Koninklijk Besluit staat een overzichtstabel van maximumbedragen voor prestaties uitgevoerd door advocaten, bemiddelaars,….. Betekent dat dan dat advocaten vanaf nu voor de in de bijlagen aangegeven procedures zich zullen beperken tot die maximumbedragen? Absoluut niet! Het geeft enkel aan welk bedrag de verzekeringsmaatschappij voor een bepaalde gerechtelijke procedure zal terugbetalen. Zo houdt de verzekeringsmaatschappij het risico beheersbaar. Sommige advocaten zullen zich aan die maximumbedragen houden maar het spreekt voor zich dat er evenzeer advocaten zullen zijn die daar absoluut geen rekening mee houden en ze zijn daar wettelijk ook niet toe verplicht.

Impact voor bouwprofessionals

Wanneer de nieuwe bredere rechtsbijstandsverzekering ingang zal vinden bij particulieren, is het niet ondenkbaar dat het aantal procedures vanwege particulieren tegen bouwprofessionals zal toenemen. Als je de bijlagen van het koninklijk besluit erop naslaat dan zal een verzekeraar tot maximum 14,980 EUR terugbetalen aan de particulier m.b.t. procedurekosten bij bouwgeschillen. Dat is al een stevig bedrag waarvoor de particulier verzekerd is, waardoor hij bij bouwgeschillen vermoedelijk sneller de stap naar de rechtbank zal zetten. Wordt ongetwijfeld vervolgd.